EDEBİYATI ÖNCELEYEN BİR ETKİNLİK

Ankara Öykü Günleri, 1997 yılında, Özcan Karabulut'un kuruculuğunda başlatıldı ve yıllar boyunca gitgide yerleşiklik kazanarak, ülkemizin sayılı birkaç edebiyat etkinliğinden biri durumuna geldi. Dahası, Ankara Öykü Günleri, Türkiye'nin pek çok kentinde, edebiyata ve öyküye yönelik bir dizi etkinlikler sürecini başlattı; İzmir'de, Çanakkale'de, Antalya'da, Eskişehir'de...

2002 yılında, Ankara Öykü Günleri model alınarak, Edebiyatçılar Derneği-Konak Belediyesi işbirliğiyle İzmir Öykü Günleri başlatıldı. Bu etkinlik, Şubat ayında 5. yılına girdi. 2000 yılından bu yana, Edebiyatçılar Derneği'nin kurumsal çatısı altında sürdürülen Ankara Öykü Günleri, bu yıl, Edebiyatçılar Derneği-Çankaya Belediyesi işbirliğiyle 10. yılını kutluyor. Gerek İzmir Öykü Günleri'nde, gerek Ankara Öykü Günleri'nde, bir yazar örgütüyle, etkinliğin düzenlendiği kentlerin yerel örgütlenmelerinin buluşması yaşamsal önemdedir ve bu etkinliklerin, daha uzun yıllar başarıyla sürdürülmesinin güvencesidir.

Ankara Öykü Günleri, öncelikle, edebiyatımız içinde öykücülüğümüzün yerini belirginleştirmeyi hedefliyor; öyküyü, başat ve baskın bir yazınsal tür olarak öne çıkarıyor. Bu yönüyle, Ankara Öykü Günleri, ülkemizde üretilen edebiyata, öyküyü önceleyerek yön verme çabasındaki, kapsayıcı ve sorgulayıcı bir etkinlik biçimidir. On yıldan bu yana, ülke edebiyatı içindeki hemen her eğilimden yazarın kendini özgürce temsil edebildiği, çok sesli, demokratik, bağımsız bir edebiyat platformudur.

Yurt içinden ve yurt dışından, çok sayıda öykücüyü, eleştirmeni, akademisyeni, editörü, yayıncıyı bir araya getiren Ankara Öykü Günleri; son yılların en yaygın üretilen edebiyat türü öykü üzerine gerek kuramsal düzeyde, gerek uygulama düzeyinde bir tartışma ortamı yaratmayı, öykücülüğümüzdeki birikimi eni konu değerlendirmeyi, öykücülerle öykücüleri, öyküyle okuru buluşturmayı hedefliyor; bir bütün olarak örgütlenme anlayışıyla, her yıl olduğu gibi bu yıl da, doyurucu ve dopdolu bir program olarak somutlaşıyor.

Ankara Öykü Günleri, Edebiyatçılar Derneği'nin, ülke çapında çok yönlü edebiyat etkinlikleri düzenleme tavrını somutlayan, örnek bir etkinliktir, aynı zamanda... Ankara Öykü Günleri'nin, ülkemizdeki benzeri kültür sanat etkinliklerinden ayrılarak, bir fark ve ayrım yarattığı, rahatlıkla ileri sürülebilir.

Elliyi aşkın ilimizde, 1100 dolayında üyesi bulunan Edebiyatçılar Derneği, ulusal zeminde varlığını sürdüren, uluslararası düzeyde projeler yürüten bir yazar örgütüdür. Üye birikimi açısından, ülkemizin en geniş ve en yaygın yazar örgütü konumunda bulunan Edebiyatçılar Derneği, bağımsız ve demokratik kurumsal yapısıyla, yalnızca kendi üyelerinden güç alan, bu gücü gene kendi üyeleri arasında eşit, adil bir biçimde dağıtan mesleki bir dayanışma örgütüdür.

Artık boyutları ülkemiz sınırlarını aşan Ankara Öykü Günleri’nin sahiplenilmesinde örgütlülük önemlidir ve Edebiyatçılar Derneği’nin örgütlülüğü, bu etkinliğin en sağlam yapı taşlarından biridir. Bu anlayışla varlığını sürdüren Derneğimiz, Türkiyeli yazarların öncü örgütüdür ve öncü örgütü olarak kalacaktır.

Ne mutlu ki, 10. yılında Ankara Öykü Günleri, Edebiyatçılar Derneği ile Çankaya Belediyesi arasındaki işbirliği sonucunda, daha nice on yılları kutlayabilecek kalıcı bir zemine oturdu. Bu işbirliğinden Edebiyatçılar Derneği yöneticileri ve üyeleri olarak büyük mutluluk duyuyoruz.

Kültürün, sanatın, edebiyatın alabildiğine popülerleştiği bir dönemden geçiyoruz. Bu koşullarda, edebiyatın ince ve derin sesini insanlarımıza duyurmak, bu sesle çoğalmak gerekiyor. Ankara Öykü Günleri, işte bu çabayı güçlendirmek adına yapılıyor, öncelikle... Has edebiyatın ve has edebiyatçının, kamuoyunda gitgide yok edilen onurunu korumak, yaşadığımız toplumda gitgide köreltilen edebiyat sevgisini ve bilincini geleceğe taşımak, yeni kuşaklara aktarmak... Ankara Öykü Günleri, işte bu anlayışla, yurt içinden ve yurt dışından çok sayıda yazarın katılımıyla, her geçen yıl güçlendi. Etkinlikte yer alan her yazar, popüler kültüre karşı has edebiyatı önceleyen bu tavrı, kendi kimliğinde ve kişiliğinde yeniden üretti. Bu tavrın yarattığı birlik ve dayanışma, etkinliği onuncu yılına taşıdı. Ankara Öykü Günleri'ni, uluslararası alanda kabul gören, dünyanın saygın edebiyat etkinliklerinden biri durumuna getirdi.

Ne yazık ki günümüzde, geleneksel anlamda edebiyat yapma ve üretme  kaygısıyla, kültür endüstrisi arasındaki sınırlar hızla ortadan kalkıyor. Edebi yapıt, kültürel bir pazara girebiliyorsa, bu pazarın dolaşım ağında varolabiliyorsa, geçerli sayılıyor. Bu kabul, “gerçek” edebiyat için büyük bir tehlikedir! Çünkü, türü ne olursa olsun, pazar için yazılan bir edebiyata, pazarın gerekleri egemen oluyorsa,  orada “gerçek” edebiyat tasfiye olmuş demektir. Böyle bir süreçte, edebiyat yapıtına biricikliğini ve tekliğini kazandıran “dil farklılığı” da ortadan kalkacaktır.

Hiç kuşku yok ki, edebiyat ve edebiyat yapıtı, entelektüel bir pratiğin ürünüdür. Bu pratiğe, edebiyatın dışında başka alanların, pazar, piyasa, rekabet, reklam vb. olguların müdahalesiyle, edebiyat bildiğimiz anlamda edebiyat olmaktan çıkacak, kendi özgül anlamını yitirecektir. Kültürel dolaşım ağının etkisi ve gücü, edebiyatçıyı ve edebiyatını fazlasıyla belirliyor, ne yazık ki… Çünkü yapıtla birlikte, yazar da dolaşıma giriyor; böylelikle okur için yazarın kendisi bir adım öne çıkıyor, yapıtın niteliğinden daha fazla yazarın kimliği belirleyici olabiliyor.  Bu zeminde, belli tür yazarlar birer “aktör”e dönüşebiliyor, rahatlıkla…

Ankara Öykü Günleri, işte bu çerçevede, yıllar boyu bir fark ortaya koydu: Has edebiyattan yana bir tavrı çoğalttı, has edebiyat karşı bir tavrı göğüsledi, hatta püskürttü. Ankara Öykü Günleri’ni sürdürürken, önceliğimiz hep bu değerler oldu, gene hep bu değerler olacak.

Eğer bu bir başarıysa, bu başarıdaki en büyük pay, yirmi beş yıllık "yol arkadaşım" Özcan Karabulut'undur, kuşkusuz... Daha dün gibi anımsıyorum: ODTÜ kütüphanesinde sergilediğimiz öykü metinlerinin, duvarlar boyunca okunduğu 1982 baharında başlamamış mıydı, Ankara Öykü Günleri'nin ve Dünya Öykü Günü'nün serüveni?

10. yılında, tüm Türkiyeli öykücülerin, Uluslararası Ankara Öykü Günleri kutlu olsun!

GÖKHAN CENGİZHAN
Genel Başkan